00 Quickstart

Cyberveilig in 30 minuten: de Quickstart

Geen tijd? Geen plan? Begin hier. In een half uur zet je de drie hendels om die voor 80% van de thuisrisico's zorgen.

30 minuten 4 pagina's in PDF Voor BE & NL Gratis
Dit is een samenvatting Deze pagina is een korte weergave per module. Voor de volledige inhoud met invulvelden, casussen, troubleshooting en spiekbriefjes: lees het boek volledig online of download de PDF.

Het overgrote deel van wat thuis misgaat — gehackte accounts, lege rekeningen, chantage met foto's, kinderen die hun TikTok kwijt zijn — begint op één van drie plekken. In dit half uur sluit je die drie deuren. Niet alles perfect, wel: de hoofdkraan dicht.

i
De drie hendels

(1) je hoofd-e-mail, (2) je telefoon, (3) een papieren noodvoorraad. Doe ze in die volgorde — ze bouwen op elkaar.

Waarom precies deze drie dingen?

1. E-mail is de hoofdsleutel

Bijna iedere knop "wachtwoord vergeten?" stuurt een herstellink naar je e-mail. Wie in je e-mail kan, kan dus ook in je Bol, je Facebook, je Marktplaats, je cloud-foto's. Daarom eerst dáár een tweede slot op.

2. Telefoon is je tweede bewijs

Je bank, je overheid en itsme/DigiD vertrouwen op je telefoon om te bewijzen dat jij het écht bent. Een onbeveiligde telefoon op straat is daarom geen "kwijtgeraakte telefoon" — het is een geopende kluis.

3. Papier is je vangnet

Als je telefoon én e-mail tegelijk vastlopen (gestolen, kapot, gehackt) kun je nergens meer in. Eén papieren A4 met herstelcodes en noodnummers lost dit op — voor altijd, zonder batterij.

!
Geen wachtwoordkluis nu.

De volledige overstap naar een wachtwoordkluis komt in Module 1. Dat kost een avond. Vandaag alleen de drie hendels.

Casus uit de praktijk

Marleen (47), Hasselt

Haar zoon laat zijn telefoon liggen in de bus. Geen schermslot. Binnen twintig minuten staan er overschrijvingen via itsme en is haar Gmail-wachtwoord veranderd. Tegen de tijd dat ze de bank belt, mist er €1.940.

De les: een schermcode en 2FA op haar Gmail hadden deze hele keten gestopt. Beide kosten samen minder dan dit half uur.

De drie hendels — stap voor stap

  1. Tweestapsverificatie (2FA) op je hoofd-e-mail — 10 min

    Open op je laptop je e-mail (Gmail, Outlook, Proton of de webmail van je provider). Ga naar Account → Beveiliging en zoek naar "Tweestapsverificatie" of "In twee stappen inloggen". Zet het aan met je telefoonnummer of een authenticator-app.

    Tip: zit het ergens diep weggestopt? Google op [naam provider] tweestapsverificatie aanzetten.

    Klaar als: bij uitloggen + opnieuw inloggen vraagt je e-mail om een code op je telefoon.
  2. Sterke schermvergrendeling op je telefoon — 5 min

    Op iPhone: Instellingen → Face ID & Toegangscode.
    Op Android: Instellingen → Beveiliging → Schermvergrendeling.

    Zet een 6-cijferige code in (geen 1234, geen geboortejaar) en activeer Face ID of vingerafdruk. Zet ook "Wis na 10 mislukte pogingen" aan als die optie er is.

    Klaar als: telefoon na 30 sec automatisch vergrendelt en alleen jouw gezicht/code 'm opent.
  3. Schrijf je vangnet op papier — 10 min

    Pak een papier en een pen. Noteer:

    • Je hoofd-e-mailadres
    • De noodnummers van je bank (BE: Card Stop 078 170 170)
    • Je provider voor sim-blokkade
    • De 8–10 herstelcodes die je e-mail je gaf bij stap 1

    Vouw het blad en leg het waar je je paspoort bewaart.

    Klaar als: je het blad blind kunt vinden zónder telefoon.

Controlelijst

Loop dit af om te bevestigen dat alle hendels écht om staan:

Wat als…

?
…ik mijn e-mailwachtwoord niet meer weet?

Doe eerst "wachtwoord vergeten" via de e-mailprovider zelf. Lukt dat niet, ga dan naar Module 1 voor het volledige herstelproces vóór je 2FA aanzet.

?
…ik geen sms-codes wil gebruiken?

Beter zelfs: gebruik een authenticator-app (Aegis op Android, Raivo of de ingebouwde "Wachtwoorden"-app op iOS). Sms werkt ook prima voor nu — perfectie komt in Module 1.

?
…ik per ongeluk word uitgesloten van mijn e-mail?

Daarom de herstelcodes op papier. Heb je die nog niet? Zet 2FA eerst met twee methodes aan (telefoonnummer én herstelcodes) en print direct.

⚑
…iemand belt en zegt dat hij van de bank is en jouw codes nodig heeft?

Ophangen. Altijd. Geen enkele bank, overheid of helpdesk vraagt ooit naar je codes, je wachtwoord of je herstelcodes. Bel zelf terug via het noodnummer dat je net hebt opgeschreven. Meer in Module 3.

Spiekbriefje

Quickstart-spiekbriefje

  • 1. 2FA aan op mijn hoofd-e-mail.
  • 2. 6-cijferige schermcode + Face ID/vingerafdruk op telefoon.
  • 3. Herstelcodes + noodnummers op papier, bij m'n paspoort.
  • Bij twijfel: ophangen, zelf terugbellen via opgeschreven nummer.

Samenvatting

Drie hendels om: e-mail, telefoon, papier. Daarmee heb je de meest gebruikte aanvalsroutes thuis afgedekt. Dit is niet "klaar" — het is "genoeg om rustig te slapen tot volgend weekend".

→
Klaar voor de volgende stap?

In Module 1 — Accountbeveiliging & wachtwoorden zetten we de wachtwoordkluis op, doen we 2FA goed, en pakken we al je andere accounts één voor één aan.

Wil je het hele werkboek?

Alle tien modules in één PDF — 100 pagina's, met uitscheurbare noodkaart, woordenlijst en BE/NL-bronnenlijst.

Download het werkboek (PDF, ~3 MB) Of steun het project met een donatie — geen verplichting.