Eén persoon. Eén laptop. Heel veel verantwoordelijkheid.

Voor een eenmanszaak gelden grotendeels dezelfde regels als voor een multinational — minus de IT-afdeling. Drie principes:

1. Documenteer minimaal, maar wel. Eén bladzijde verwerkingsregister, één bladzijde continuïteit. Geen 40-pagina-handboek.
2. Aanvallers volgen het geld. Hoe groter je facturen, hoe gerichter de poging.
3. Plan voor je afwezigheid. Ziekte, verhuizing, vakantie — niet alles mag stilvallen omdat het op één telefoon staat.

AVG voor de eenmanszaak — in één bladzijde

• Doelbinding — klantgegevens alleen gebruiken waarvoor ze gegeven zijn.
• Dataminimalisatie — vraag alleen wat je nodig hebt.
• Beveiliging — wachtwoordkluis, 2FA, versleutelde schijf, back-up. Voor papier: afsluitbare kast.
• Verwerkingsregister — één document met welke data je waarvoor verwerkt.
• Verwerkersovereenkomst (DPA) — met elke externe partij die klantdata voor jou verwerkt (boekhouder, factuurtool, e-mailmarketing).
• Datalekmeldplicht — lek? Binnen 72 uur melden bij GBA (BE) of AP (NL) als er risico is.
• Rechten van betrokkenen — inzage / correctie / verwijdering binnen één maand.

Factuurfraude voorkomen

Een van de meest schadelijke vormen voor zelfstandigen: een aanvaller onderschept jouw factuur, verandert de IBAN, en je klant betaalt aan een ander.

De IBAN-wijzigings­procedure

Spreek met alle klanten en leveranciers af:

1. Een gewijzigd rekeningnummer wordt nooit per e-mail bevestigd.
2. Bij elke wijziging: één telefoongesprek via een eerder bekend nummer (niet uit de mailhandtekening) ter bevestiging.
3. Schriftelijk vastleggen — bv. PDF op briefpapier met handtekening.

Op je factuur vermelden:

Voor jezelf — leveranciersfacturen

• Eerste keer aan een nieuwe leverancier betalen → bel ze voor bevestiging.
• Bestaande leverancier met "nieuw rekeningnummer" → bellen, niet mailen.
• Betaal grote bedragen niet 's avonds onder druk; slaap er een nacht over.

Spear-phishing & CEO-fraude

Klassiek voor grote bedrijven, maar de variant bestaat ook voor freelancers — een gerichte phishing met inhoudelijke kennis over jouw werk en klanten.

Typische zin om te herkennen:

"Zit nu in vergaderingen. Kun jij voor mij even snel een Bol-voucher van €500 kopen en de codes doorsturen? Ik betaal je vandaag terug."

Drie verdedigingsregels:

• Cadeaubonnen kopen voor anderen — nooit. Geen enkele legitieme klant of werkgever vraagt dit.
• Buitengewone verzoeken — buitengewone verificatie. Bel terug via een eerder bekend nummer.
• Slaap erover. Buiten brand of bloed is er bijna nooit een verzoek dat niet 24 uur kan wachten.

3-2-1 back-up, getest

1. Kopie 1 — live op je werkapparaat (versleutelde schijf via FileVault / BitLocker).
2. Kopie 2 — wekelijks op een externe SSD, ook versleuteld. Loskoppelen na back-up.
3. Kopie 3 — continu in een veilige cloud (iCloud Drive, OneDrive Business, Google Drive Business, Proton Drive) met "versies"-functie tegen ransomware.
4. Test twee keer per jaar. Pak een willekeurig bestand uit elke kopie, open het, bewerk een regel, sla op.

Continuïteitsblad — voor als jij of je laptop morgen weg is

Eén bladzijde die je partner, vertrouwd persoon of boekhouder in staat stelt jouw onderneming voor één tot vier weken voort te zetten — of netjes op pauze te zetten.

Contacten

• Vertrouwd persoon (volledige naam + tel.)
• Boekhouder
• Verzekeraar (BA, rechtsbijstand)
• Belangrijkste 1–3 klanten + contactpersoon
• Bank — relatiebeheerder
• Domein / hosting — bij wie?

Toegang tot de essentie

Schrijf geen wachtwoorden. Wel: waar de wachtwoordkluis-master ligt, welke kluis-aanbieder, en welke "Emergency Access" is ingesteld voor wie.

Eerste 48 uur — wat te doen

1. Vertrouwd persoon belt boekhouder + bank.
2. Out-of-office op zakelijk e-mailadres met verwijzing naar boekhouder.
3. Lopende opdrachten: contact opnemen met de 1–3 klanten.
4. Geen overhaaste opzeggingen of grote betalingen.